Yatağa bağlı kalmak, akciğerlerde sekresyonun birikmesine ve akciğer kapasitesinin düşmesine zemin hazırlar. Kişi bilinci kapalı ya da trakeostomili olsa da bu tabloya yönelik uygulamalar yapılabilir.
Hareketsizlik akciğerin bazı bölgelerinin yeterince havalanmamasına yol açar. Havalanmayan bölgelerde salgılar birikir; birikmiş salgı hem akciğer kapasitesini düşürür hem de enfeksiyon için uygun bir zemin oluşturur. Kişi kendi öksürüğüyle bu salgıyı temizleyemediğinde tablo hızla derinleşebilir.
Bu grupta hastadan aktif katılım beklenmez. Uygulamalar; pozisyonlama, göğüs kafesine yönelik teknikler ve gerektiğinde cihaz desteğiyle, kişinin kendi solunum ritmine uyum sağlanarak yürütülür. Tüm çalışma, hastayı takip eden hekim ve klinik ekibin belirlediği çerçevede yapılır.
Hangi durumlarda gündeme gelir?
- Yoğun bakım ve servis yatışı süren kişiler
- Bilinci kapalı ya da iletişim kuramayan hastalar
- Trakeostomisi olan kişiler — sekresyon yönetimi ve hava yolu bakımı
- Mekanik ventilatör desteği alan ya da ayrılma sürecindeki hastalar
- Uzun süreli yatak istirahatine bağlı akciğer havalanması azalan kişiler
- Nörolojik nedenlerle öksürük gücü yetersiz kalan hastalar
- Cerrahi sonrası uzun yatış gereken durumlar
Uygulama başlıkları
- Pozisyonlama: Gövdenin yükseltilmesi ve düzenli pozisyon değişimiyle akciğerin farklı bölgelerinin havalanmasının desteklenmesi.
- Sekresyon yönetimi: Salgının küçük hava yollarından büyüklere taşınmasına yönelik, kişiye uyarlanmış teknikler.
- Öksürük desteği: Manuel destek teknikleri; uygun görülen kişilerde mekanik öksürük yardımcı cihazları.
- Trakeostomi bakımında eşgüdüm: Aspirasyon öncesi ve sonrası uygulamaların klinik ekiple uyumlu planlanması.
- Göğüs kafesi hareketliliği: Uzun yatışta kısıtlanan gövde ve kaburga hareketliliğinin korunmasına yönelik çalışmalar.
- Erken hareketlenme: Klinik durumun izin verdiği ölçüde yatak içi hareketler, oturma ve kademeli mobilizasyon.
- Ventilatörden ayrılma sürecinde destek: Solunum kaslarının desteklenmesi — hekim planı çerçevesinde.
- Bakım veren eğitimi: Taburculuk sonrası evde sürecek uygulamaların aileye öğretilmesi.
Bu grupta neye dikkat edilir?
Uygulamalar her zaman kişinin o anki klinik durumuna göre ayarlanır. Nabız, oksijen satürasyonu ve solunum sayısı izlenir; kişinin toleransına göre süre ve yoğunluk değiştirilir.
Ateş, hemodinamik dengesizlik, yeni gelişen solunum sıkıntısı veya klinik ekibin belirlediği kısıtlar söz konusu olduğunda uygulama ertelenir. Bu grupta çalışma, hastayı takip eden hekim ve hemşirelik ekibiyle eşgüdüm içinde yürütülür.
Bu grupta gündeme gelen tedaviler
Hava Yolu Temizleme Teknikleri
Ayrıntılı bilgiEvde Solunum Bakımı
Ayrıntılı bilgiNoninvaziv Mekanik Ventilasyon
Ayrıntılı bilgiNörolojik Hastalıklarda Solunum Rehabilitasyonu
Ayrıntılı bilgiBu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel öneri yerine geçmez. Solunum fizyoterapisinde çalışma, hekim değerlendirmesi ve yönlendirmesi çerçevesinde yürütülür. Hangi tekniklerin size uygun olduğu, yüz yüze bir solunum değerlendirmesiyle belirlenir. Uygulamalara başlamadan önce hekiminize ve fizyoterapistinize danışınız.
Ani başlayan ya da giderek şiddetlenen nefes darlığı, göğüs ağrısı, dudak ve tırnaklarda morarma veya bilinç bulanıklığı acil bir durumun belirtisi olabilir. Böyle bir durumda egzersiz denemeyin; vakit kaybetmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.
Sık Sorulan Sorular
Evet. Bu grupta hastadan aktif katılım beklenmez; uygulamalar pozisyonlama, göğüs kafesine yönelik teknikler ve gerektiğinde cihaz desteğiyle yürütülür. Uygulama, hastayı takip eden hekim ve klinik ekibin belirlediği çerçevede yapılır.
Trakeostomi, hava yolunun korunmasını sağlar ancak sekresyonun kendiliğinden temizlenmesini kolaylaştırmaz. Bu kişilerde salgının hava yollarında birikmemesi için uygun teknikler ve gerektiğinde öksürük desteği kullanılır; uygulamalar aspirasyon bakımıyla eşgüdümlü planlanır.
Yatan hasta uygulamaları, hastanın takip edildiği kurumun ve hekimin planı çerçevesinde yürütülür. Talep ve uygunluk durumu için doğrudan iletişime geçebilirsiniz.