Sıkça Sorulan Sorular

Solunum fizyoterapisi; nefesin nasıl alınıp verildiğini, hangi kasların bu işi üstlendiğini, akciğerlerdeki havanın ve salgıların ne kadar etkin hareket ettiğini değerlendiren ve buna göre kişiye özel bir çalışma programı planlayan fizyoterapi alanıdır. Solunum paterni, solunum kas gücü, hava yolu temizliği, göğüs kafesi hareketliliği ve efor kapasitesi bu alanın temel başlıklarıdır.

Nefes egzersizi, solunum fizyoterapisinin araçlarından yalnızca biridir. Solunum fizyoterapisi önce ayrıntılı bir değerlendirme yapar; egzersiz bu değerlendirmenin sonucunda seçilir. İnternette bulunan genel bir nefes egzersizini uygulamak ile kişiye özel planlanmış bir program arasındaki fark budur.

KOAH, astım, bronşektazi gibi kronik akciğer hastalıklarıyla yaşayanlar; kalp, akciğer veya üst batın cerrahisi planlanan ya da geçirmiş olanlar; nörolojik tanısı nedeniyle solunum kas gücü etkilenen kişiler; sık akciğer enfeksiyonu geçiren çocuklar; enfeksiyon sonrası nefes darlığı süren yetişkinler. Ayrıca tanısı olmadığı hâlde çabuk yorulan ya da stresle nefesi daralan kişilerde de değerlendirme anlamlı olabilir.

Hayır. Solunum fizyoterapisi, hekiminizin planladığı tıbbi tedavinin yerine değil yanında yer alır. İlaçlarınızı fizyoterapiye başladığınız için bırakmanız ya da dozunu değiştirmeniz söz konusu değildir; ilaç düzenlemesi yalnızca hekiminizin kararıyla yapılır.

Hayır. Solunum fizyoterapisi kronik bir akciğer hastalığını ortadan kaldırmaz. Hedeflenen; mevcut kapasiteyle günlük yaşamda daha fazlasını yapabilmek, nefes darlığıyla baş etme becerisini artırmak ve hareketten kaçınma döngüsünü kırmaya çalışmaktır. Kesin sonuç ya da süre taahhüdü verilmez.

İlk görüşme yaklaşık bir saat sürer ve dört aşamadan oluşur: ayrıntılı öykü, solunum paterni gözlemi, uygun görülen ölçüm ve fonksiyonel testler, ardından program planı. Değerlendirme sonuçları sizinle birlikte konuşulur ve yazılı bir ev programı hazırlanır.

Varsa solunum fonksiyon testi sonucunuz, akciğer grafisi veya tomografi raporlarınız, hekim epikrizleriniz ve kullandığınız ilaçların listesi. Rahat hareket edebileceğiniz kıyafetler tercih edin. Solunum eğitim cihazı (triflo, PEP cihazı, IMT cihazı) kullanıyorsanız onu da getirin.

Bilinen bir solunum, kalp veya nörolojik hastalığınız varsa ya da yeni başlayan bir şikâyetiniz söz konusuysa öncelikle hekim değerlendirmesi gerekir. Tanısı olmayan ve genel farkındalık amacıyla başvuran kişilerde de değerlendirme sırasında hekim yönlendirmesi gerektiren bir bulgu çıkarsa yönlendirme yapılır.

Bu soruya herkes için geçerli tek bir yanıt vermek doğru olmaz. Süre; altta yatan tabloya, solunum kas gücüne, eşlik eden hastalıklara ve en önemlisi programın evde ne kadar düzenli sürdürüldüğüne göre değişir. Kesin süre veya sonuç taahhüdü verilmez; ilerleme belirli aralıklarla tekrarlanan ölçümlerle izlenir.

Hayır. Değerlendirme sonucunda solunum fizyoterapisinin sizin için uygun olmadığı ya da öncelikle başka bir adımın gerektiği sonucuna varılabilir. Böyle durumlarda uygun yönlendirme yapılır.

Uygun olduğu durumlarda solunum kas kuvveti ölçümü, nefes darlığı ve yorgunluk skalaları, oturup kalkma ve yürüme temelli fonksiyonel testler kullanılır. Bu ölçümler belirli aralıklarla tekrarlanır ve program sonuçlara göre güncellenir.

Programın büyük bölümü zaten evde uygulanmak üzere planlanır; amaç sizi seansa bağımlı kılmak değil, sürdürebileceğiniz bir düzen kurmaktır. Ancak tekniğin doğru öğrenilmesi, yoğunluğun belirlenmesi ve belirli aralıklarla yeniden ölçüm yapılması için yüz yüze görüşmeler gerekir.

Genel farkındalık çalışmaları için bilgilendirici içerikler yararlı olabilir. Ancak hangi tekniğin, hangi yoğunlukta ve sıklıkta uygulanacağı kişinin tanısına, solunum paternine ve kapasitesine göre değişir. Yanlış seçilen ya da aşırı yoğun uygulanan bir teknik yarar sağlamayabilir.

Cihazlar piyasada bulunabiliyor; ancak direnç ayarını ölçüm yapmadan belirlemek doğru olmaz. Ayrıca uygulamanın hangi durumlarda uygun olmadığını bilmek gerekir. Cihaz kullanımına değerlendirme sonrasında başlanması önerilir.

Durun ve olağan nefesinize dönün. Hafif baş dönmesi genellikle çalışmanın çok derin veya çok hızlı yapılmasından kaynaklanır. Durum sürüyorsa uygulamayı bırakın ve bunu paylaşın; yoğunluk yeniden ayarlanır.

Bu kişiye göre planlanır. Sekresyon sorunu olanlarda sabah saatleri sık tercih edilir; ameliyat sonrası dönemde ağrı kesicinin etkisinin en iyi olduğu zaman aralığı seçilir. Yemekten hemen sonra genellikle uygun değildir.

Hayır. Tanı koymak hekimin yetkisindedir. Fizyoterapist; solunum paternini, kas gücünü, öksürük etkinliğini ve fonksiyonel kapasiteyi değerlendirir, buna göre program planlar ve gerektiğinde hekime yönlendirir. Bu web sitesindeki içerikler de tanı ya da tedavi önerisi değil, genel bilgilendirme amaçlıdır.

Bu unvan, Beykent Üniversitesi'nde tamamlanan İşletme Yönetimi doktorasından gelmektedir. Mesleğim fizyoterapistliktir; hekim değilim ve tanı koymam. Yaptığım iş, solunum değerlendirmesi yapmak ve hekim yönlendirmesi çerçevesinde fizyoterapi programı planlamaktır.

Ani başlayan ya da giderek şiddetlenen nefes darlığı, göğüs ağrısı, dudak ve tırnaklarda morarma, bilinç bulanıklığı, konuşamayacak kadar nefes darlığı ya da öksürükle kan gelmesi durumunda egzersiz denemeyin; vakit kaybetmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Yeni başlayan veya belirgin artan nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, ateş yükselmesi, balgamda renk-miktar değişikliği veya kanlı görünüm, bacakta tek taraflı şişlik ve ağrı durumunda programa devam etmeyin ve hekiminize başvurun.

Telefon veya WhatsApp üzerinden iletişime geçebilir ya da web sitesindeki iletişim formunu doldurabilirsiniz. Görüşmeler randevu ile planlanır.

Evet. Bebek ve çocuklarda solunum fizyoterapisi uygulanmaktadır; ancak çocuklarda program mutlaka takip eden hekimin değerlendirmesi ve yönlendirmesi çerçevesinde yürütülür. Randevu talebinizde çocuğunuzun yaşını ve mevcut tanısını belirtmeniz süreci hızlandırır.

Evde bakım gerektiren kişilerde ve bakım veren eğitiminde ev ortamı çoğu zaman en verimli seçenektir. Bu konudaki uygunluk durum bazında değerlendirilir; iletişime geçtiğinizde birlikte konuşulur.

Ücret bilgisi web sitesi üzerinden paylaşılmamaktadır. Bu konudaki sorularınız için doğrudan iletişime geçebilirsiniz.