Akciğer Hastalığı Olan Biri Uçağa Binebilir mi? Biletten Önce Yapılacaklar

Bu sorunun cevabı havaalanında değil, seyahat planlanırken alınır.

Yılın bu döneminde danışanlarımdan gelen sorular değişmeye başlar: “Yılbaşında kızımın yanına gideceğiz, uçağa binebilir miyim?” “Umre planımız var, nefesim yeter mi?” Soru çoğu zaman bilet alındıktan sonra, hatta yolculuktan birkaç gün önce gelir.

Kronik bir akciğer hastalığı uçak yolculuğunu kendiliğinden engellemez. Ama bu yolculuğun hazırlığı, diğer yolcularınkinden farklıdır ve daha erken başlar.

Uçak kabininde nefese ne olur?

Uçak kabini, uçuş yüksekliğinde tam olarak yer seviyesindeki basınçta tutulmaz. Kabindeki hava basıncı yerdekinden düşüktür; bu da her nefeste akciğere ulaşan oksijen miktarının bir miktar azalması demektir.

Sağlıklı kişilerin çoğu bu farkı hissetmez; beden kendini kolayca ayarlar. Ancak solunum kapasitesi zaten sınırda olan kişilerde — ileri KOAH, akciğer dokusunu etkileyen hastalıklar, kas gücünü etkileyen hastalıklar ya da yeni geçirilmiş bir akciğer enfeksiyonu gibi durumlarda — bu küçük düşüş, uçuş sırasında nefes darlığının belirginleşmesine yol açabilir.

Kabin havası aynı zamanda kurudur. Bu kuruluk, özellikle uzun uçuşlarda hava yollarında tahrişe ve salgıların koyulaşmasına katkıda bulunabilir.

Karar uçuştan önce verilir

Bu yazının en önemli cümlesi şu: uçuşa uygunluk kararı, yolculuktan önce hekiminiz tarafından verilir. Hekiminiz mevcut durumunuzu değerlendirir; gerekirse ek testler ister ve uçuş için özel bir düzenleme gerekip gerekmediğine karar verir.

Evde oksijen kullanıyorsanız ya da hekiminiz uçuş sırasında oksijen desteği öngörürse, bunun nasıl sağlanacağı havayolunun kurallarına bağlıdır. Havayolları bu konuda önceden bilgilendirilmek ister; form ve onay süreçleri zaman alır. Bu yüzden:

• Seyahat fikri ortaya çıktığında, bilet almadan önce hekiminizle konuşun.
• Bileti aldıktan hemen sonra havayolunu arayın; son güne bırakmayın.
• Hekiminizin istediği rapor ya da formu zamanında hazırlatın.

Kendi başınıza “kısa uçuş, bir şey olmaz” kararı vermeyin. Uçuşun süresi kadar, sizin o günkü durumunuz da belirleyicidir.

Son dönemde alevlenme ya da enfeksiyon geçirdiyseniz

Yakın zamanda bir alevlenme, zatürre ya da hastane yatışı geçirdiyseniz, yolculuk tarihini hekiminizle yeniden konuşun. Toparlanma dönemindeki akciğer, kabin koşullarına her zamankinden daha duyarlı olabilir. Alevlenme belirtilerini tanımak ve kendi olağan hâlinizi bilmek, bu kararın sağlıklı verilmesine yardımcı olur.

Çantanızda ne olmalı?

Pratik hazırlık, yolculuğun kendisi kadar önemlidir:

• İlaçlarınız ve cihazlarınız kabin bagajında olsun. Kurtarıcı inhaleriniz dahil hiçbir ilacı valize koymayın; bagajın gecikmesi ya da kaybolması ihtimali göz ardı edilmemelidir.
• Yolculuk süresinden biraz fazlasını yanınıza alın; aktarma ve gecikmeler planı uzatabilir.
• Güncel bir rapor bulundurun: tanınız, kullandığınız ilaçlar ve hekiminizin iletişim bilgisi yer alsın. Yurt dışı yolculuğunda İngilizce bir özet işinizi kolaylaştırır.
• Gece solunum cihazı kullanıyorsanız cihazın kabine alınması ve gidilen yerdeki elektrik uyumu konusunda önceden bilgi alın.

Havaalanında ve uçuş sırasında

Havaalanındaki uzun koridorlar ve bekleme alanları, uçuşun kendisinden daha yorucu olabilir. Önceden yardım aracı ya da tekerlekli sandalye talep etmek çekinilecek bir şey değildir; enerjinizi yolculuğun geri kalanına saklamanın akıllıca bir yoludur.

Uçuş sırasında:

• Kabin havası kuru olduğu için yeterli su için.
• Uzun uçuşlarda aralıklarla ayağa kalkıp birkaç adım atın; oturduğunuz yerde ayak bileklerinizi hareket ettirin.
• Nefes darlığı hissettiğinizde öğrendiğiniz nefes kontrol stratejilerini uygulayın ve kabin görevlisine durumu hemen bildirin — utanmayın, beklemeyin.

Göğüs ağrısı, belirgin morarma, konuşamayacak kadar nefes darlığı ya da bilinç bulanıklığı ortaya çıkarsa bu bir acil durumdur; uçaktaysanız hemen kabin ekibine haber verin, yerdeyseniz 112’yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.

Yolculuğa hazırlıkta solunum fizyoterapisi

Solunum fizyoterapisi çerçevesinde kişiyi değerlendirir, hekim yönlendirmesiyle gelen kişilerin takibini yaparım. Planlanmış bir yolculuk öncesinde çalışılabilecek başlıklar şunlardır: yürüme ve merdiven sırasında nefes kontrolü, hava yolu temizliğinin yolculuk gününe yerleştirilmesi, enerji tasarrufu stratejileri ve nefes darlığı anında ne yapılacağının önceden prova edilmesi.

Bu hazırlık, hekiminizin vereceği uçuş kararının yerine geçmez; o karar verildikten sonra yolculuğu daha rahat geçirmenize yardımcı olur. Egzersiz ve nefes çalışmalarını hekiminize ve fizyoterapistinize danışarak uygulayın.