Kış Gelince Gece Solunum Cihazında Neler Değişir? Kuruluk, Hortumda Su ve Maske İzi

Mevsim değişince cihaz aynı kalır; değişen, odanın havası ve sizin burnunuzdur.

Gece solunum cihazı kullanan kişilerden kış başında gelen sorular birbirine benzer: “Sabahları ağzım kupkuru uyanıyorum.” “Gece maskeden yüzüme su geliyor.” “Burnum tıkalı, cihazı takamıyorum.” Cihaz yazın da aynı cihazdı; değişen, odanın havası ve mevsimin getirdiği soğuk algınlıklarıdır.

Gece solunum desteğinin ne işe yaradığını ve maskeye alışma sürecini ayrı bir yazıda anlatmıştım. Bu yazı, cihazı zaten kullanan kişiler ve bakım verenleri için kış aylarına özel bir kontrol listesi.

Kalorifer havası ve kuruluk

Kalorifer, soba ve klima odadaki havayı kurutur. Gece boyunca bu havayı basınçla soluyan biri sabah ağız, boğaz ve burun kuruluğuyla uyanabilir; bazı kişilerde burun kanaması da eşlik eder. Ağız kuruluğu bir ipucu da verebilir: Burun maskesi kullanırken ağız açık kalıyorsa hava ağızdan kaçıyor olabilir.

• Yatak odasını aşırı ısıtmayın, gün içinde düzenli havalandırın.
• Cihazınızda nemlendirici varsa düzeyini kendiniz değiştirmeyin; kuruluk şikâyetinizi cihazınızı takip eden ekibe anlatın.
• Ağızdan kaçak düşünülüyorsa maske tipinin gözden geçirilmesi gerekebilir; bu da ekibinizin kararıdır.

Hortumda su ve şırıltı

Kışın sık karşılaşılan bir durum daha var: Nemlendirilmiş ılık hava, soğuk bir odada hortum boyunca soğur ve hortumun içinde su damlacıkları oluşur. Kişi gece şırıltı sesiyle ya da yüzüne gelen suyla uyanır.

• Cihazı mümkünse yatak seviyesinin altında konumlandırın; böylece biriken su maskeye değil cihaz tarafına akar.
• Hortumu soğuk pencere önünden ve duvar kenarından uzak tutun; hortumun bir bölümünü yorganın altından geçirmek soğumayı azaltabilir.
• Hortum örtüsü ya da ısıtmalı hortum gibi seçeneklerin sizin cihazınız için uygun olup olmadığını ekibinize sorun.

Soğuk algınlığı ve tıkalı burun

Burun maskesi kullanan biri için tıkalı burun, cihazı takmayı neredeyse imkânsız hâle getirebilir. Bu durumda en sık yapılan hata cihazı birkaç gece kendi kararıyla bırakmaktır; cihazın neden önerildiğine göre bu sizin için sakıncalı olabilir. Burun tıkanıklığı için ne yapabileceğinizi ve bu dönemde maske tipinin geçici olarak değişip değişmeyeceğini hekiminize ve ekibinize sorun.

Ateş, artan balgam ya da her zamankinden belirgin bir nefes darlığı varsa bunu ayrıca hekiminize bildirin. Hasta olunan günlerde maske ve hortum temizliğini aksatmayın; temizlenen parçaları tamamen kurumadan takmayın.

Maske izi: daha sıkı takmak çözüm değil

Sabah burun köprüsünde, alında ya da yanaklarda kızarıklık sık görülür ve çoğunlukla birkaç saat içinde geçer. Kalıcı kızarıklık, soyulma ya da açık yara oluşuyorsa bunu ekibinize mutlaka bildirin.

Kaçağı durdurmak için kayışları daha da sıkmak çoğu zaman ters etki yapar: Maskenin silikon kenarı ezilir, kaçak başka bir noktadan sürer ve cilde baskı artar. Maskenin üst kenarından kaçan hava gözlerde kuruluk ve yanmaya da yol açabilir. Kaçak sürüyorsa maskenin boyutunun ve yıpranıp yıpranmadığının kontrol ettirilmesi gerekir; yastıkçık ve kayışlar zamanla esnekliğini kaybeder.

Elektrik kesintisine hazırlıklı olun

Kış aylarında fırtına ve kar nedeniyle elektrik kesintileri yaşanabilir. Cihazınızı gece boyunca kullanıyorsanız elektrik kesildiğinde ne yapacağınızı önceden hekiminiz ve cihaz ekibinizle konuşun: Cihazınız için yedek güç seçeneği var mı, kesinti uzarsa kime ulaşacaksınız? Bu planı bakım vereninizle de paylaşın.

Beklemeden başvurmanız gereken durumlar

Nefes darlığı ağırlaşıyorsa, uyandırmakta zorlanılan bir uyku hâli ya da bilinç bulanıklığı varsa, dudaklarda morarma görülüyorsa 112’yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun. Sabah baş ağrısı ve gün içinde artan uyku hâli yeniden başladıysa bunu da gecikmeden hekiminize bildirin.

Solunum fizyoterapisinin yeri

Solunum fizyoterapisi çerçevesinde kişiyi değerlendirir, hekim yönlendirmesiyle gelen kişilerin takibini yaparım. Gece solunum desteği kullanan kişilerde maske uyumu, uyku pozisyonu, balgam yönetimi ve gündüz aktivite planı birlikte ele alınabilir. Cihaz ayarları ise hekiminizin kararıdır. Gündüz yaptığınız nefes egzersizlerini hekiminize ve fizyoterapistinize danışarak sürdürün.